
Altın gibi soy metaller için ons ölçü birimi kullanılır (1 ons = 31,1 gram). Altın için saflık ise, alaşım içindeki altın metalinin alaşım ağırlığına oranıdır. Bu oran binde olarak ifade edilir birimi ‘milyem’dir. Ticari olarak kullanılan külçe altın en az 995 milyem (kütlece yüzde 99,5 altın) ya da daha yukarı saflıktadır. Saflık oranını göstermede kullanılan bir diğer sistem olan ayar sisteminde ise 24 ayar altın 1000 milyem saflıkta kabul edilir.
Altın, mücevher sanayii dahil, pek çok alanda saf olarak kullanılmaz. Hem değerli oluşu, hem de saf hâlinin çok yumuşak olması buna engeldir. Bunun yerine bakır ve başka maddelerle alaşım hâline getirilir. Bu alaşımlarda altın kütlesinin diğer metallerin kütlesine oranına ‘ayar’ adı verilir. Örneğin mücevher yapımında altın genelde 22, 21, 19, 18, 14, 10, 9 ve 8 ayar olarak kullanılır.
24/24 oranını saf altın olarak ele alırsak, 14 ayar altının içerisinde yaklaşık yüzde 58,35 (583,5 milyem) oranında altın olduğunu hesaplayabiliriz. (14/24=0,58333...) Aynı yöntemle diğer ayarlardaki altınların da kütlece ne kadar saf altın içerdiğini bulabiliriz.
18 ayarlık (750 milyem altın içeren) altın alaşımları gümüş ve bakır miktarlarına göre ayrımlı renkler alır:
750 milyem altın + 250 milyem gümüş = Yeşil altın
750 milyem altın + 125 milyem gümüş + 125 milyem bakır = Sarı altın
750 milyem altın + 190 milyem bakır + 60 milyem gümüş = Pembe altın
750 milyem altın + 250 milyem bakır = Kırmızı altın
Türkiye’de altın 22, 18 ve 14 ayarlarda tanınırken, Latin Amerika’da genelde 10, İngiltere’de 9, Almanya’da ise 8 ayar olarak kullanılır. İspanya ve Portekiz’de 19, Arap ülkelerinde ise 21 ayar altın mücevher talep edilir.